Εργαζόμενη μητέρα; Αυτά είναι τα 7 δικαιώματά σου που ίσως δεν ξέρεις
Γιατί υπάρχει αυτός ο οδηγός
🎓 Θέλεις να τα μάθεις όλα διαδραστικά; Ξεκίνα τώρα τον δωρεάν οδηγό με quiz και calculator: Άδειες Μητρότητας →
Κάθε χρόνο χιλιάδες εργαζόμενες μητέρες στην Ελλάδα χάνουν παροχές που δικαιούνται απλώς επειδή δεν τις γνωρίζουν. Η άγνοια κοστίζει: μήνες επιδότησης που δεν ζητήθηκαν ποτέ, άδειες που δεν πάρθηκαν, απολύσεις που δεν προσβλήθηκαν.
Αυτός ο οδηγός καλύπτει τα 7 βασικά δικαιώματα που προστατεύουν κάθε εργαζόμενη μητέρα από την πρώτη εξέταση της εγκυμοσύνης μέχρι τα σχολικά χρόνια του παιδιού.
1. Άδεια κυοφορίας και λοχείας 17 εβδομάδες υποχρεωτικά
Το βασικό: 8 εβδομάδες πριν τον τοκετό και 9 εβδομάδες μετά. Σύνολο 17 εβδομάδες υποχρεωτικές ούτε εσύ μπορείς να τις παραιτηθείς, ούτε ο εργοδότης να σε πιέσει να γυρίσεις νωρίτερα.
Πληρώνεσαι από δύο πηγές ταυτόχρονα: ο ΕΦΚΑ καταβάλλει το επίδομα μητρότητας (50% του τεκμαρτού ημερομίσθιου αν έχεις 200 ένσημα), και ο εργοδότης συμπληρώνει τη διαφορά μέχρι τον κανονικό σου μισθό.
Αν γεννήσεις πρόωρα, οι εβδομάδες που "έμειναν" πριν τον τοκετό μεταφέρονται μετά δεν χάνονται.
2. Η 9μηνη ΔΥΠΑ η παροχή που αγνοούν οι περισσότερες
Αυτό είναι ίσως το πιο παρεξηγημένο δικαίωμα. Μετά τη λήξη της λοχείας (ή της ισόχρονης άδειας), δικαιούσαι 9 ακόμα μήνες επιδοτούμενης άδειας από τη ΔΥΠΑ πρώην ΟΑΕΔ.
Πόσο πληρώνεσαι; Κατώτατος μισθός (920€ από 1/4/2026) συν αναλογία δώρων εορτών και επιδόματος αδείας. Δεν πληρώνει ο εργοδότης πληρώνει εξ ολοκλήρου η ΔΥΠΑ.
Προσοχή: πρέπει να υποβάλεις αίτηση εντός 60 ημερών από τη λήξη της λοχείας ή της ισόχρονης άδειας. Αν αργήσεις, χάνεις το δικαίωμα.
Και κάτι που λίγοι ξέρουν: από τους 9 μήνες, μπορείς να μεταβιβάσεις έως 7 μήνες στον σύντροφό σου εφόσον κι εκείνος εργάζεται με εξαρτημένη εργασία.
3. Μειωμένο ωράριο 30 μηνών όχι μόνο για τις μητέρες
Μετά τη λήξη της λοχείας ή της 9μηνης, δικαιούσαι μειωμένο ωράριο κατά 1 ώρα ημερησίως για 30 ολόκληρους μήνες. Πληρώνεσαι κανονικά δεν χάνεις χρήματα.
Σημαντικό: η 9μηνη ΔΥΠΑ δεν αφαιρείται από τους 30 μήνες του μειωμένου ωραρίου. Τα παίρνεις ξεχωριστά και στα δύο.
Εναλλακτικά, αντί για μειωμένο ωράριο 30 μηνών, μπορείς (με συμφωνία εργοδότη) να πάρεις ισόχρονη συνεχόμενη άδεια περίπου 3,5 μηνών. Αν το κάνεις αυτό, η 9μηνη ξεκινάει αμέσως μετά.
Το δικαίωμα ισχύει και για τον πατέρα εναλλακτικά μεταξύ σας, όχι ταυτόχρονα.
4. Γονική άδεια 4 μήνες ο καθένας
Αυτό είναι ατομικό και αμεταβίβαστο: 4 μήνες η μαμά και 4 μήνες ο μπαμπάς, ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλο. Μπορείς να τη χρησιμοποιήσεις ανά πάσα στιγμή μέχρι το παιδί να κλείσει τα 8 χρόνια.
Από τους 4 μήνες, οι 2 πρώτοι επιδοτούνται από τη ΔΥΠΑ με ποσό ίσο με τον κατώτατο μισθό αφορολόγητο και ακατάσχετο από 2025. Οι υπόλοιποι 2 είναι άνευ αποδοχών.
Προϋπόθεση: 1 χρόνος στον ίδιο εργοδότη. Η αίτηση υποβάλλεται τουλάχιστον 1 μήνα πριν.
5. Λοιπές άδειες οικογένειας περισσότερες από ό,τι νομίζεις
Πέρα από τις μεγάλες άδειες, υπάρχουν κι άλλες που αξίζει να ξέρεις:
• Νοσηλεία παιδιού: έως 30 εργάσιμες ημέρες/έτος χωρίς αποδοχές, ανεξαρτήτως ηλικίας παιδιού
• Ασθένεια παιδιού: 6, 8 ή 14 εργάσιμες ημέρες/έτος (ανάλογα με τον αριθμό παιδιών), χωρίς αποδοχές
• Σχολική επίδοση: 4 εργάσιμες ημέρες/έτος με αποδοχές για επισκέψεις στο σχολείο ισχύει και για τον αγιασμό και τις εορτές
• Σοβαρά νοσήματα παιδιών: 10 εργάσιμες ημέρες/έτος με αποδοχές
6. Προστασία από απόλυση 18 μήνες
Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και για 18 μήνες μετά τον τοκετό, η απόλυσή σου είναι αυτοδίκαια άκυρη. Δεν χρειάζεται να το αποδείξεις η άκυρη απόλυση ισχύει ακόμα κι αν ο εργοδότης δεν γνώριζε την εγκυμοσύνη.
Ο μόνος τρόπος να σε απολύσουν νόμιμα είναι η ύπαρξη σπουδαίου λόγου τον οποίο ο εργοδότης υποχρεούται να αιτιολογήσει γραπτώς και να κοινοποιήσει στην Επιθεώρηση Εργασίας. Ποτέ δεν αποτελεί σπουδαίο λόγο η μείωση της απόδοσης λόγω εγκυμοσύνης.
Αντίστοιχη προστασία 6 μηνών ισχύει και για τον πατέρα, σύμφωνα με τον Ν.4808/2021.
7. Επιστροφή στην ίδια θέση δικαίωμα, όχι χάρη
Μετά από οποιαδήποτε από τις παραπάνω άδειες, έχεις δικαίωμα να επιστρέψεις στην ίδια ή ισοδύναμη θέση με τους ίδιους ή καλύτερους όρους. Αν κατά τη διάρκεια της απουσίας σου αυξήθηκαν οι μισθοί ή προστέθηκαν νέα οφέλη, δικαιούσαι κι εσύ να τα απολαμβάνεις.
Τι κάνεις αν ο εργοδότης αρνηθεί
Σε κάθε περίπτωση παραβίασης, μπορείς να προσφύγεις στην Επιθεώρηση Εργασίας (hli.gov.gr) ή να υποβάλεις αγωγή. Η άρνηση χορήγησης μειωμένου ωραρίου αποτελεί βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας και είναι αξιόποινη πράξη.
Θέλεις να μάθεις τα πάντα βήμα-βήμα;
Έχουμε φτιάξει έναν δωρεάν διαδραστικό οδηγό που καλύπτει όλα τα παραπάνω αναλυτικά: με quiz, παραδείγματα και προσωποποιημένο calculator που σου λέει ακριβώς πότε σταματάς και πότε επιστρέφεις στη δουλειά.
👉 Ξεκίνα τον δωρεάν οδηγό "Άδειες Μητρότητας"
Πηγή: Ν.4808/2021 αρ.27-48, Ν.4997/2022 αρ.43, Ν.5043/2023 αρ.96, Π.Δ.62/2025 αρ.231, hli.gov.gr, dypa.gov.gr
Το παρόν άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Τα στοιχεία βασίζονται στην ισχύουσα εργατική νομοθεσία κατά την ημερομηνία δημοσίευσης. Για εξατομικευμένη νομική υποστήριξη απευθυνθείτε σε εργατολόγο.