Τετραήμερη Εργασία στη Γερμανία: Τι Έδειξε το Μεγάλο Πείραμα

Τι Συνέβη στη Γερμανία

Στα τέλη του 2023, ξεκίνησε στη Γερμανία το μεγαλύτερο πιλοτικό πρόγραμμα τετραήμερης εργασίας που έγινε ποτέ στη χώρα. Οργανώθηκε από τον διεθνή οργανισμό 4 Day Week Global σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Münster και τη συμβουλευτική εταιρεία Intraprenör.

Συμμετείχαν 45 εταιρείες από 13 διαφορετικούς κλάδους από τεχνολογία και χρηματοοικονομικά μέχρι βιομηχανία. Το πρόγραμμα διήρκεσε 6 μήνες (Φεβρουάριος - Αύγουστος 2024) και ακολούθησε το μοντέλο 100-80-100: οι εργαζόμενοι κρατούσαν το 100% του μισθού τους, δούλευαν το 80% του χρόνου, με στόχο να διατηρήσουν το 100% της παραγωγικότητας.

Τα Αποτελέσματα στους Εργαζόμενους

Τα ευρήματα ήταν εντυπωσιακά σε ό,τι αφορά την ευεξία. Πάνω από 90% των εργαζομένων ανέφεραν βελτίωση στην ποιότητα ζωής τους, στην ικανοποίηση και στην ισορροπία μεταξύ δουλειάς και προσωπικής ζωής.

Πιο συγκεκριμένα:

• Το άγχος μειώθηκε κατά 89 λεπτά την εβδομάδα
• Οι εργαζόμενοι κοιμήθηκαν 38 λεπτά παραπάνω ανά εβδομάδα
• Η σωματική δραστηριότητα αυξήθηκε κατά 24 λεπτά ημερησίως
• Οι εργαζόμενοι έκαναν 1.848 επιπλέον βήματα ανά ημέρα
• 83% δήλωσαν ότι θέλουν να συνεχιστεί η τετραήμερη

Τα Αποτελέσματα στις Εταιρείες

Η μεγάλη ανησυχία πριν το πείραμα ήταν: θα πέσει η παραγωγικότητα; Η απάντηση ήταν ξεκάθαρα όχι.

Τα οικονομικά αποτελέσματα (έσοδα, κέρδη) παρέμειναν σταθερά, ενώ η αποδοτικότητα βελτιώθηκε σημαντικά:

• 52% των meetings μειώθηκαν σε διάρκεια
• 65% μείωση στους περισπασμούς
• 63% βελτιστοποίηση ροών εργασίας
• Η αυτοαξιολόγηση παραγωγικότητας αυξήθηκε (7,69 vs 6,83 στην ομάδα ελέγχου)

Η διατήρηση προσωπικού αυξήθηκε κατά 8 ποσοστιαίες μονάδες σημαντικό δεδομένο για μια χώρα που αντιμετωπίζει έντονη έλλειψη εργατικού δυναμικού.

Ποιος Συνέχισε και Ποιος Όχι

Μετά τη λήξη του πιλοτικού, 73% των εταιρειών αποφάσισαν να μην επιστρέψουν στο πενθήμερο. Από αυτές, κάποιες υιοθέτησαν μόνιμα την τετραήμερη, ενώ άλλες συνεχίζουν σε πιλοτικό στάδιο.

Μόνο 2 εταιρείες διέκοψαν πρόωρα τη δοκιμή, λόγω οικονομικών πιέσεων κυρίως από τον κλάδο της μεγάλης βιομηχανίας.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η ευελιξία στην εφαρμογή. Δεν πήραν όλοι Παρασκευή ρεπό:

• Κάποιες εταιρείες εφάρμοσαν εναλλασσόμενα ρεπό
• Άλλες πέρασαν σε 4,5 ημέρες εβδομαδιαίως
• Κάποιες εφάρμοσαν το μοντέλο μόνο σε επιλεγμένες ομάδες

Τι Γίνεται σε Άλλες Χώρες

Η Γερμανία δεν είναι η πρώτη. Παρόμοια πιλοτικά έχουν διεξαχθεί σε:

• Ηνωμένο Βασίλειο (2022): 61 εταιρείες, 89% συνεχίζουν, 51% μόνιμη εφαρμογή
• Ισπανία, Πορτογαλία, Ιρλανδία, Νότια Αφρική, Βραζιλία
• Σουηδία, Γαλλία και Βέλγιο σχεδιάζουν δικά τους πιλοτικά

Παγκοσμίως, πάνω από 210 εταιρείες έχουν δοκιμάσει τετραήμερη εργασία.

Τι Ισχύει στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα υπάρχει ήδη νομοθετική πρόβλεψη για τετραήμερη εργασία, αλλά λειτουργεί με εντελώς διαφορετικό μοντέλο από αυτό της Γερμανίας.

Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο της διευθέτησης του χρόνου εργασίας, παρέχεται η δυνατότητα 4ήμερης πλήρους απασχόλησης με 10 ώρες ημερησίως (σύνολο 40 ώρες/εβδομάδα), κατόπιν αίτησης του εργαζόμενου. Αρχικά η δυνατότητα αυτή ίσχυε για 6 μήνες. Με τον Ν. 5239/2025 («Δίκαιη Εργασία για Όλους»), η τετραήμερη μπορεί πλέον να ισχύει για ολόκληρο το έτος.

Η ουσιαστική διαφορά:

• Στη Γερμανία (μοντέλο 100-80-100): 100% μισθός, 80% ωράριο (32 ώρες), 100% παραγωγικότητα δηλαδή πραγματική μείωση ωρών
• Στην Ελλάδα (συμπιεσμένο ωράριο): 40 ώρες σε 4 ημέρες × 10ωρο δηλαδή ίδιες ώρες, απλώς κατανεμημένες διαφορετικά

Επιπλέον, ο Ν. 5053/2023 εισήγαγε τη δυνατότητα εξαήμερης εργασίας σε ορισμένους κλάδους, κινούμενος στην αντίθετη κατεύθυνση από την ευρωπαϊκή τάση. Η τετραήμερη με 10ωρο υπάρχει στα χαρτιά, αλλά η απήχησή της παραμένει πολύ περιορισμένη στην πράξη.

Η Ελλάδα βρίσκεται σταθερά στις πρώτες θέσεις σε ώρες εργασίας μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ, χωρίς αυτό να συνδέεται με αντίστοιχα υψηλή παραγωγικότητα.

Συνοπτικός Πίνακας

• Χώρα: Γερμανία
• Διάρκεια πειράματος: 6 μήνες (2024)
• Συμμετοχή: 45 εταιρείες, 13 κλάδοι
• Μοντέλο: 100% μισθός — 80% χρόνος — 100% παραγωγικότητα
• Ευεξία εργαζομένων: 90%+ βελτίωση
• Παραγωγικότητα: σταθερή ή βελτιωμένη
• Συνέχιση: 73% των εταιρειών
• Στην Ελλάδα: υπάρχει τετραήμερη αλλά με 10ωρο (συμπιεσμένο ωράριο), όχι μείωση ωρών — Ν. 4808/2021, Ν. 5239/2025

Πηγές

• 4 Day Week Global — Germany Pilot Results (2024)
• University of Münster — 4-Day-Week Pilot Study
• Bloomberg — Germany Four-Day Workweek Trial Results
• Ν. 4808/2021, άρθρο 55 — Διευθέτηση χρόνου εργασίας (Ελλάδα)
• Ν. 5239/2025 — «Δίκαιη Εργασία για Όλους» (τετραήμερη σε ετήσια βάση)
• Ν. 5053/2023 — Μεταρρυθμίσεις εργατικής νομοθεσίας (εξαήμερη, Ελλάδα)