Παραίτηση: Τι δικαιούσαι, τι πρέπει να κάνεις και τι κινδυνεύεις

Σκέφτεσαι να παραιτηθείς — ή ήδη παραιτήθηκες. Τι δικαιούσαι; Τι πρέπει να υπογράψεις; Τι γίνεται αν απλά σταματήσεις να πηγαίνεις; Ας ξεκαθαρίσουμε τα πάντα.

Τι είναι η παραίτηση

Η παραίτηση (ή οικειοθελής αποχώρηση) είναι η μονομερής λύση της σύμβασης εργασίας από τον εργαζόμενο. Μπορεί να γίνει ρητά (γραπτά ή προφορικά) ή σιωπηρά (π.χ. σταματάς να εμφανίζεσαι στη δουλειά).

Σε αντίθεση με την απόλυση, ο εργοδότης δεν οφείλει αποζημίωση σε περίπτωση παραίτησης.

Τι δικαιούσαι αν παραιτηθείς

Ακόμα και χωρίς αποζημίωση, δικαιούσαι τα εξής:

• Δεδουλευμένα: όλες τις αποδοχές μέχρι την τελευταία μέρα εργασίας
• Αδεια: αν δεν έχεις πάρει την ετήσια άδειά σου, δικαιούσαι αποζημίωση μη ληφθείσας αδείας + επίδομα αδείας
• Δώρα: αναλογία δώρου Χριστουγέννων ή Πάσχα (ανάλογα με την περίοδο)
• Κάθε άλλη οφειλόμενη παροχή (υπερωρίες, προσαυξήσεις κλπ)

Πώς δηλώνεται η παραίτηση στο ΕΡΓΑΝΗ

Η αναγγελία της παραίτησης γίνεται ηλεκτρονικά στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ από τον εργοδότη. Ο νόμος (Ν. 4488/2017, τροποποιημένος με Ν. 5053/2023) ορίζει:

• Ο εργοδότης πρέπει να αναγγείλει την αποχώρηση μέσα σε 4 εργάσιμες ημέρες
• Το έντυπο πρέπει να φέρει τις υπογραφές και των δύο (εργοδότη + εργαζόμενου) — ιδιόχειρα, ηλεκτρονικά, ή μέσω gov.gr
• Αν ο εργοδότης δεν κάνει εμπρόθεσμα την αναγγελία, η σύμβαση θεωρείται ότι λύθηκε με απόλυση από τον εργοδότη — και οφείλει αποζημίωση!

Αδικαιολόγητη απουσία 5+ ημερών = παραίτηση;

Ναι, αλλά υπό προϋποθέσεις. Αν απουσιάσεις αδικαιολόγητα πάνω από 5 συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες, ο εργοδότης μπορεί να το θεωρήσει ως παραίτηση — αλλά μόνο αν:

• Σου στείλει γραπτή όχληση (ειδοποίηση) για την αυθαίρετη απουσία σου
• Περάσουν ακόμα 5 εργάσιμες ημέρες μετά την όχληση χωρίς να επιστρέψεις
• Την επόμενη εργάσιμη αναγγείλει στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ την αποχώρηση, χωρίς να χρειάζεται η υπογραφή σου
• Αναρτήσει μαζί και τη γραπτή όχληση ως αποδεικτικό

Δηλαδή η διαδικασία διαρκεί τουλάχιστον 10+ εργάσιμες ημέρες (5 απουσίας + 5 μετά την όχληση) πριν θεωρηθεί παραίτηση.

Αν ο εργοδότης δεν κάνει σωστά την αναγγελία

Αυτό είναι πολύ σημαντικό. Αν ο εργοδότης δεν αναγγείλει εμπρόθεσμα την αποχώρησή σου στο ΕΡΓΑΝΗ — ή δεν υποβάλει τα σωστά συνοδευτικά έγγραφα — τότε η σύμβαση θεωρείται ότι λύθηκε με άτακτη καταγγελία (απόλυση) από τον εργοδότη.

Αυτό σημαίνει ότι σου οφείλει πλήρη αποζημίωση απόλυσης!

Παραίτηση vs Απόλυση — Οι βασικές διαφορές

• Παραίτηση: ο εργαζόμενος φεύγει, χωρίς αποζημίωση, δικαιούται δεδουλευμένα + αδεία + δώρα
• Απόλυση: ο εργοδότης τερματίζει, οφείλει αποζημίωση + δεδουλευμένα + αδεία + δώρα
• Βλαπτική μεταβολή: αν ο εργοδότης σε πιέσει να παραιτηθείς (μείωση μισθού, αλλαγή ωραρίου κλπ), μπορείς να το θεωρήσεις ως απόλυση και να αξιώσεις αποζημίωση

Πότε η παραίτηση μπορεί να γίνει απόλυση

Υπάρχουν περιπτώσεις που ενώ φαίνεται ως παραίτηση, ο νόμος τη θεωρεί ως απόλυση:

• Αν ο εργοδότης δεν αναγγείλει εμπρόθεσμα στο ΕΡΓΑΝΗ → θεωρείται απόλυση
• Αν παραιτήθηκες λόγω βλαπτικής μεταβολής (π.χ. μείωση μισθού, αλλαγή θέσης) → δικαιούσαι αποζημίωση
• Αν ο εργοδότης σε πίεσε να υπογράψεις παραίτηση → μπορεί να ακυρωθεί δικαστικά

Παραιτήθηκα. Παίρνω επίδομα ανεργίας;

Ο κανόνας είναι σαφής: όχι. Ο νόμος ορίζει ότι ο άνεργος του οποίου η εργασιακή σχέση τερματίζεται με εκούσια αποχώρηση δεν αποκτά δικαίωμα επιδότησης. Η τακτική επιδότηση ανεργίας δίνεται μετά από καταγγελία της σύμβασης από τον εργοδότη ή λήξη σύμβασης ορισμένου χρόνου.

Υπάρχει όμως μία εξαίρεση που ελάχιστοι γνωρίζουν, και είναι ακριβώς η περίπτωση που περιγράψαμε παραπάνω: η βλαπτική μεταβολή.

Η εξαίρεση: αποχώρηση λόγω βλαπτικής μεταβολής

Αν δεν αποχωρείς απλώς επειδή το θέλεις, αλλά επειδή ο εργοδότης μετέβαλε μονομερώς τους όρους εργασίας σου σε βάρος σου, ο νόμος θεωρεί τη μεταβολή αυτή καταγγελία της σύμβασης. Δηλαδή απόλυση, όχι παραίτηση. Και τότε επιδοτείσαι κανονικά.

Το πιο συχνό παράδειγμα στην πράξη: η καθυστέρηση των δεδουλευμένων πέραν των δύο μηνών θεωρείται μονομερής βλαπτική μεταβολή από τον ίδιο τον νόμο, ανεξάρτητα από την αιτία της καθυστέρησης. Δεν χρειάζεται να αποδείξεις πρόθεση, αρκεί το δίμηνο.

Η διαδικασία, βήμα βήμα

Εδώ χάνονται τα περισσότερα δικαιώματα, γιατί η σειρά των κινήσεων είναι που μετράει:

• Επιδίδεις εξώδικη δήλωση στον εργοδότη, με την οποία δηλώνεις ότι θεωρείς τη βλαπτική μεταβολή ως καταγγελία της σύμβασης. Αυτό γίνεται πριν ή κατά την αποχώρηση, όχι μετά.
• Υποβάλλεις αίτηση επιδότησης στη ΔΥΠΑ εντός 60 ημερών από την επομένη της επίδοσης. Η προθεσμία μετράει από την επίδοση της εξώδικης, όχι από την τελευταία μέρα εργασίας.
• Μαζί με την αίτηση προσκομίζεις την εξώδικη δήλωση και το αποδεικτικό επίδοσής της στον εργοδότη.
• Μέσα σε 6 μήνες από την αίτηση οφείλεις να προσκομίσεις είτε απόδειξη ότι πληρώθηκε η αποζημίωση απόλυσης, είτε την αγωγή που άσκησες κατά του εργοδότη. Αλλιώς χάνεις την επιδότηση.

Η ίδια δυνατότητα υπάρχει και για όποιον έκανε πρώτα επίσχεση εργασίας και στη συνέχεια θεώρησε την καθυστέρηση των μισθών ως βλαπτική μεταβολή.

Μη το κάνεις μόνος σου. Η εξώδικη δήλωση είναι νομικό έγγραφο με προθεσμίες και συνέπειες. Λάθος διατύπωση ή λάθος χρόνος επίδοσης σημαίνει ότι η αποχώρηση καταγράφεται ως απλή παραίτηση: χωρίς αποζημίωση και χωρίς επίδομα. Μίλα με εργατολόγο πριν κάνεις οτιδήποτε.

Και τα ένσημα;

Ακόμα κι όταν ο τρόπος λύσης είναι σωστός, χρειάζονται και οι ημέρες ασφάλισης. Για πρώτη επιδότηση: 125 ημέρες μέσα στο 14μηνο πριν τη λύση, χωρίς να μετρούν οι δύο τελευταίοι μήνες, και τουλάχιστον 80 ημέρες σε καθένα από τα δύο προηγούμενα έτη. Εναλλακτικά, 200 ημέρες μέσα στην προηγούμενη διετία με τον ίδιο κανόνα των 80 ανά έτος.

Πρακτικές συμβουλές

• ΜΗΝ υπογράψεις παραίτηση αν στην πραγματικότητα σε απολύουν — χάνεις την αποζημίωση
• Ζήτα αντίγραφο του εντύπου που υποβλήθηκε στο ΕΡΓΑΝΗ
• Αν παραιτηθείς, βεβαιώσου ότι ο εργοδότης έκανε την αναγγελία εντός 4 ημερών
• Κράτα αντίγραφα όλων — δεδουλευμένα, αδεία, δώρα
• Αν αισθάνεσαι πίεση να παραιτηθείς, μίλα πρώτα με δικηγόρο ή την Επιθεώρηση Εργασίας

Συνοπτικός Πίνακας

• Παραίτηση = χωρίς αποζημίωση, αλλά δικαιούσαι δεδουλευμένα + αδεία + δώρα
• Αναγγελία ΕΡΓΑΝΗ: εντός 4 εργάσιμων ημερών, με υπογραφές και των δύο
• Αδικαιολόγητη απουσία 5+ ημερών: μπορεί να θεωρηθεί παραίτηση (μετά γραπτή όχληση + 5 ημέρες)
• Αν ο εργοδότης δεν αναγγείλει εμπρόθεσμα = θεωρείται ΑΠΟΛΥΣΗ (οφείλει αποζημίωση!)
• Βλαπτική μεταβολή + αποχώρηση = δικαίωμα αποζημίωσης
• Παραίτηση = χωρίς επίδομα ανεργίας. ΕΚΤΟΣ αν αποχωρείς λόγω βλαπτικής μεταβολής, με εξώδικη δήλωση
• ΜΗΝ υπογράψεις παραίτηση αν σε πιέζουν — μίλα σε δικηγόρο πρώτα

Πηγές

• Ν. 4488/2017, άρθρο 38 (αναγγελία οικειοθελούς αποχώρησης)
• Ν. 5053/2023, άρθρο 23 (τροποποίηση — αδικαιολόγητη απουσία)
• Ν. 4727/2020, άρθρο 27 (ψηφιακή βεβαίωση μέσω gov.gr)
• Ν. 2112/1920 (καταγγελία σύμβασης)
• π.δ. 62/2025, άρθρο 343 (μονομερής βλαπτική μεταβολή, πρώην άρθρο 7 Ν. 2112/1920)
• Ν. 1545/1985, άρθρο 7 παρ. 2 (εκούσια αποχώρηση: δεν θεμελιώνει δικαίωμα επιδότησης)
• Ν. 1545/1985, άρθρο 7 παρ. 6, όπως προστέθηκε με το άρθρο 51 Ν. 4488/2017 (επιδότηση μετά από βλαπτική μεταβολή)
• Εγκύκλιος ΟΑΕΔ 7495/01.02.2018 (διαδικασία και δικαιολογητικά)