Σουηδία: 6 μήνες άδεια για να ξεκινήσεις δική σου επιχείρηση
Τι προβλέπει ο νόμος;
Στη Σουηδία ισχύει από το 1998 ο νόμος "Right to Leave to Conduct a Business Operation Act". Δίνει σε κάθε μόνιμο εργαζόμενο το δικαίωμα να πάρει έως 6 μήνες πλήρη άδεια από την εργασία του για να ξεκινήσει ή να αναπτύξει δική του επιχείρηση.
Η άδεια είναι χωρίς αποδοχές, αλλά η θέση εργασίας παραμένει εγγυημένη. Όταν τελειώσει η περίοδος, ο εργαζόμενος επιστρέφει στη δουλειά του χωρίς καμία συνέπεια.
Ποιοι μπορούν να το ζητήσουν;
Για να κάνει χρήση αυτού του δικαιώματος, ο εργαζόμενος πρέπει:
• Να είναι μόνιμος υπάλληλος πλήρους απασχόλησης
• Να έχει εργαστεί στον ίδιο εργοδότη τουλάχιστον 6 μήνες, ή συνολικά 12 μήνες τα τελευταία 2 χρόνια
• Η νέα επιχείρηση να μην ανταγωνίζεται άμεσα τον εργοδότη
• Η απουσία να μην προκαλεί σημαντική αναστάτωση στη λειτουργία της εταιρείας
Κάθε εργαζόμενος μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτό το δικαίωμα μία φορά ανά εργοδότη.
Πότε μπορεί ο εργοδότης να αρνηθεί;
Ο εργοδότης μπορεί να απορρίψει το αίτημα μόνο σε δύο περιπτώσεις:
• Αν η νέα επιχείρηση αποτελεί άμεσο ανταγωνισμό
• Αν η απουσία του εργαζομένου θα δημιουργούσε σοβαρό λειτουργικό πρόβλημα
Πέρα από αυτές τις εξαιρέσεις, ο εργοδότης δεν μπορεί να αρνηθεί. Απαγορεύεται επίσης κάθε μορφή αντιποίνων ή διάκρισης εναντίον εργαζομένων που κάνουν χρήση αυτού του δικαιώματος.
Γιατί η Σουηδία το έκανε;
Ο νόμος σχεδιάστηκε ως μέρος μιας ευρύτερης πολιτικής για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας. Η λογική ήταν απλή: αν μειώσεις το ρίσκο, περισσότεροι άνθρωποι θα τολμήσουν.
Τα αποτελέσματα μιλούν μόνα τους. Η Στοκχόλμη είναι η δεύτερη πόλη παγκοσμίως μετά τη Silicon Valley σε startups δισεκατομμυρίων ανά κάτοικο. Εταιρείες όπως το Spotify, το Skype και το Minecraft ξεκίνησαν εκεί. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η Σουηδία έχει 20 startups ανά 1.000 εργαζομένους, έναντι 5 στις ΗΠΑ.
Πώς λειτουργεί στην πράξη;
Μία υπάλληλος έτρεχε μια ακαδημία γλωσσών ως χόμπι παράλληλα με τη δουλειά της. Πήρε 6 μήνες άδεια μέσω του νόμου. Σε αυτό το διάστημα τριπλασίασε τους πελάτες της και αποφάσισε να μην επιστρέψει στη μισθωτή εργασία.
Υπάρχουν και εργαζόμενοι που μετά τους 6 μήνες επιλέγουν να γυρίσουν πίσω και αυτό δεν θεωρείται αποτυχία. Ερευνητές σημειώνουν ότι συχνά επιστρέφουν πιο ενεργητικοί και με μεγαλύτερη εκτίμηση για τη σταθερή εργασία.
Τι άλλα δικαιώματα άδειας υπάρχουν στη Σουηδία;
Ο νόμος για την επιχειρηματική άδεια είναι μόνο ένα κομμάτι ενός ευρύτερου πλαισίου:
• Άδεια για σπουδές χωρίς χρονικό όριο
• 480 ημέρες γονικής άδειας ανά παιδί, κατανεμημένες μεταξύ των δύο γονέων
• Άδεια για φροντίδα στενού συγγενούς
• Άδεια για εκμάθηση σουηδικών για μετανάστες
Συνοπτικά
• Ισχύει από το 1998
• Έως 6 μήνες πλήρης άδεια, χωρίς αποδοχές
• Εγγυημένη επιστροφή στη θέση εργασίας
• Προϋπόθεση: 6+ μήνες στον ίδιο εργοδότη
• Ο εργοδότης αρνείται μόνο αν υπάρχει άμεσος ανταγωνισμός ή σοβαρό λειτουργικό πρόβλημα
• Μία φορά ανά εργοδότη
Πηγές: CNBC, OECD, Swedish Government